Gmina Liszki

Bratanek Stanisława Rosponda

2011-05-26T13:23:00.000+02:00

Młodszy Stanisław Rospond był bratankiem wcześniej opisanego biskupa. Urodził się on 19 grudnia 1906 roku w Liszkach, a zmarł 16 października 1982 roku we Wrocławiu. Został on wcześnie osierocony, a opiekę nad nim przejął wuj. Ukończył on polonistykę i slawistykę na Wydziale Filologicznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Zaczął on tam pracę, jako asystent od 1929 roku. Następnie w 1936 roku przeniósł się do Lwowa, gdzie pracował, jako asystent na Uniwersytecie Jana Kazimierza w Katedrze Języka Polskiego. Był tam docentem w latach 1939-1941. W 1945 roku powrócił chwilowo do Krakowa, jednak pod koniec roku przeprowadził się do Wrocławia, gdzie utworzył Katedrę Języka Polskiego. Kierował nią do 1969r.

Od 1945 przewodniczył pracom podkomisji śląskiej Komisji Ustalania Nazw Miejscowości. W 1946 zainicjował prace nad Słownikiem nazwisk śląskich, zaś w 1951 wydał dwutomowy Słownik nazw geograficznych Polski zachodniej i północnej.

W latach 1950-1954 współzakładał Wyższą szkołę Pedagogiczną we Wrocławiu i był jej rektorem. Po jej przeniesieniu do Opola kierował Katedrą Języka Polskiego, a uczelnia została przekształcona w Uniwersytet Opolski.

W latach 1958–1960 był dziekanem Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Współzałożył Wrocławskie Towarzystwo Naukowe.

Był autorem i współautorem ponad sześciuset prac naukowych, w tym kilkunastu książek i wielu słowników, obejmujących zagadnienia slawistyczne, polonistyczne, śląskoznawcze (głównie z zakresu historii języka). Do najważniejszych prac należały: Gramatyka historyczna języka polskiego, Polszczyzna śląska, Dzieje polszczyzny śląskiej, Nazwiska Ślązaków, Nazwy patronimiczne na Śląsku.

Znani mieszkańcy Liszek cz.1

2011-05-16T13:00:00.000+02:00

Jedną z najbardziej znanych postaci pochodzących z Liszek był Stanisław Rospond, który urodził się 31 sierpnia 1877 roku. Jako mały chłopiec zaczął on uczęszczać do szkoły ludowej w Liszkach. Następnie, kiedy miał 12 lat rodzice wysłali go do gimnazjum w Krakowie. Po jego ukończeniu w 1897 roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Krakowie. Po roku nauki w seminarium kardynał Puzyna wysłał go na studia na Wydział Teologiczny Uniwersytetu w Innsbrucku, gdzie w 1904 r. uzyskał doktorat z teologii. W 1901 roku przyjął on święcenia kapłańskie. Po zakończeniu studiów w Innsbrucku został on wikarym w Wadowicach, jednak jedynie na 10 miesięcy. Został on przeniesiony do Krakowa, gdzie podjął obowiązki prefekta w Seminarium Duchownym i katechety w gimnazjum, do którego niegdyś uczęszczał.

W 1920 został powołany na stanowisko rektora Wyższego Seminarium Duchownego. Na stanowisku tym pozostał do 1927.W związku z nową funkcją księdzu przyznawano ulgi w zakresie wykonywania obowiązków w gimnazjum.
W 1924 r. otrzymał godność prałata papieskiego. 25 marca 1927 r. prekonizowany na biskupa pomocniczego, 12 czerwca konsekrowany w katedrze wawelskiej. Otrzymał biskupstwo tytularne Darnanus i został wprowadzony do kapituły katedralnej. W latach 1927-1958 piastował godności kapitulne: kustosza (1927-1936), scholastyka (1936-1944), dziekana (1944-1958). Był także wikariuszem generalnym za czasów kardynała Sapiehy i abpa Baziaka. Od 1927 r. był członkiem Komisji Szkolnej Episkopatu Polski.
W latach 1953–1954 został zatrzymany, aresztowany i był internowany w Częstochowie przez władze komunistyczne, został pozbawiony możliwości wykonywania funkcji duszpasterskich. Po powrocie do Krakowa, bp Rospond nadal nie mógł pełnić żadnych czynności biskupich i urzędować w Kurii. Mimo prośby bpa Jopa, skierowanej do przewodniczącego Episkopatu Polski, bpa Michała Klepacza, o wyjednanie mu u władz państwowych zezwolenia na publiczne sprawowanie czynności biskupich, bp Rospond takiego zezwolenia nie otrzymał.
Dopiero po październiku 1956 r. wrócił na stanowisko wikariusza generalnego i zaczął spełniać czynności biskupie. Zmarł 4 lutego 1958 r. w Krakowie. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 8 lutego w katedrze wawelskiej, po czym z godnie z jego życzeniem został pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Liszkach.

Zamek w Morawicy

2011-05-09T15:32:00.000+02:00

Kilka kilometrów na północ od gminy Liszki znajduje się Morawica. Nad wsią góruje wzgórze na którym znajduje się obecnie kościół św. Bartłomieja. Niegdyś znajdował się tam zamek rycerski. Już w XVw. uważany był on za stary, jednak nikt nie zna dokładnej daty powstania budowli. Pierwsze wzmianki o zamku i kaplicy tam istniejącej pochodzą z pierwszej połowy XIII w. Obecnie relikty zamku występują jedynie w fundamentowych partiach obecnej plebani przykościelnej.

Wiadomo, że w 1408 rozbudowywano zamek, a z kamieni uzyskanych z rozebranej części przebudowano drewnianą kaplicę z 1200 roku znajdującą się na dziedzińcu zamku. W 1666 roku część pomieszczeń zamku przekazano na użytek kościoła i przypuszcza się, że część obecnej plebanii składa się ze starych pomieszczeń. W 1743 kościół rozebrano i na jego miejscu postawiono kościół, który istnieje po dziś dzień. Kościół stoi na fundamentach dawnego zamku. Fundamenty zamku znajdują się również pod dzwonnicą powstałą w XVIIIw. Pod plebanią zachowały się chodniki, służące do ucieczki w razie oblężenia.

Zamek był jednym z najstarszych w Polsce. Pierwotnie, jego mieszkańcami był rycerski ród Toporczyków. Następnie mieszkańcami zostali Tęczyńscy, którzy byli potomkami poprzedniego rodu. Jednak już w XIVw. przenieśli się oni na nowo wybudowany zamek Tenczyn w Rudnie.

Kościół św. Mikołaja

2011-04-21T14:04:00.000+02:00

Parafię w Liszkach erygowano w 1254r.m jaka jedną z pierwszych w okolicy Krakowa. Szacuje się, że w 1325 roku liczyła ona około 2000 osób- za tyle osób zapłacone zostało świętopietrze, czyli daniny składanej na rzecz papiestwa. Według podań Jana Długosza w Liszkach istniał już wtedy kościół drewniany. Drewniana świątynia została zastąpiona murowaną w 1587 roku. Dwa lata później była ona konsekrowana przez sufragana krakowskiego Jakuba Milewskiego.

W trakcie potopu szwedzkiego świątynia została splądrowana, zniszczone zostały m.in. organy. W 1873 roku w miejsce starego kościoła wybudowano neoromańską budowlę z dwoma wieżami- jedna, strzelista, z trzema zegarami, pełniąca funkcję dzwonnicy i druga- sygnaturka nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu. Na ołtarzach bocznych znajdują się XVIII-wieczne obrazy. Natomiast ołtarz główny zdobi XVII-wieczny wizerunek Matki Boskiej w srebrnej sukience. Został on konsekrowany w 1888 roku przez kardynała Albina Dunajewskiego. W 1978 r. metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła poświęcił w kościele parafialnym ołtarz soborowy.

Skąd się wzięły Liszki?

2011-04-15T11:18:00.000+02:00

Skąd się wzięła nazwa Liszki? Istnieje kilka hipotez. Najbardziej popularną jest chyba pochodzenie nazwy od lisich skór, które składano w Tyńcu panom jako daninę naturalną. Etymologię wywiedziono również od imienia pierwszego osadnika o podobnie brzmiącym imieniu. Inną popularną opinia jest pochodzenie od nazwy grzybów liszek- kurki.

Klasztor Kamedułów na Bielanach

Wiadomo jednak, że pierwsi osadnicy pojawili się w okolicy kilkadziesiąt lat temu. Sprzyjały temu warunki naturalne okolic - duża ilość jaskiń służących za schronienie i krzemień - bardzo poszukiwany w ówczesnych czasach. Natomiast pierwsza oficjalna wzmianka o obecnym terenie gminy pochodzi z 1125 roku. Liszki wspomniane są w przywileju wstawionym przez legata papieskiego biskupa Idziego. Obecne nazwy jednostek gminy przewijają się w pismach związanych z Klasztorem Benedyktynów z Tyńca i Kamedułów z Bielan. Oba klasztory widać z prawie każdego miejsca w gminie.

Klasztor w Tyńcu

Opactwo benedyktyńskie powstało prawdopodobnie w 1044 roku, po pogańskim buncie i najeździe czeskim. Miało ono wspierać odbudowę państwa i Kościoła. Ufundowane zostało przez Kazimierza I Odnowiciela. Natomiast Kamedułowie zostali sprowadzeni na Srebrna Górę w 1603 roku przez marszałka wielkiego koronnego Mikołaja z Podhajec Wolskiego. Ich siedziba znajduje się w południowo-zachodniej części Lasu Wolskiego, nad brzegiem Wisły.

Off-road w gminie Liszki

2011-04-08T21:42:00.000+02:00

Impreza off road z serii "kierunek off road" 24.07.2010r.

Pierścień Jurajski w Gminie Liszki

2011-04-07T17:48:00.000+02:00

Pierścień Jurajski ma około 90 km długości i prowadzi z Krakowa przez Tyniec, Liszki, Alwernię, Rudno, Krzeszowice, Czerną, Paczółtowice, Przeginię, Biały Kościół, Modlnicę, Skałę Kmity, Olszanicę z powrotem do Krakowa. Turysta znajdzie tu moc atrakcyjnych miejsc. Od głównego szlaku odchodzą boczne drogi doprowadzające do ciekawych miejsc, terenów rekreacyjnych, obiektów turystycznych.

W gminie Liszki znajduje się kąpielisko w Kryspinowie, dwa rezerwaty przyrody (przygotowana dla potrzeb niepełnosprawnych Dolina Mnikowska i Zimny Dół, przez który prowadzi geologiczna ścieżka poznawcza), a także dobrze zachowane średniowieczne grodziska. Liczne są starorzecza, nadające się doskonale do rekreacji i wędkowania.

O gminie Liszki

2011-04-06T17:47:00.000+02:00

Gmina Liszki – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie krakowskim. Gmina położona jest bezpośrednio przy zachodniej granicy miasta Krakowa.

Siedziba gminy to Liszki.

Według danych z 30 czerwca 2008 gminę zamieszkiwało 16 058 osób. Czwarta pod względem liczby mieszkańców gmina, na 17 gmin powiatu krakowskiego. Sieć rzeczną tworzy Wisła i Sanka. Gmina Liszki leży na terenie krainy geograficznej Brama Krakowska, na części Bielańko-Tynieckiego Parku Krajobrazowego oraz Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.

Przez teren gminy przebiega autostrada A4E40 wraz z IV obwodnicą Krakowa (7E77) ze Stopniem Wodnym Kościuszko na Wiśle, droga wojewódzka 780 łącząca Kraków z GOP oraz droga wojewódzka 774 Kryspinów-Balice-Zabierzów. W pobliżu znajduje się port lotniczy Kraków Airport im. Jana Pawła II. Teren gminy pod względem komunikacyjnym obsługuje MPK w Krakowie. Linie 209, 229, 239, 249, 259, 269 łączą obszar gminy z os. Salwator; linie 279, 289 z Salwatorem, oraz pętlą przy Hotelu Cracovia; linie 226, 258 z os. Bronowice Nowe, natomiast linia 292 oraz nocna 902 z Dworcem Głównym PKP. Oprócz MPK teren gminy obsługiwany jest przez PKS oraz liczne prywatne linie mikrobusowe. W planach jest budowa dwóch stacji kolejowych, w ramach projektu krakowska kolej miejska. Linia kolejowa miałaby połączyć lotnisko z pobliską Skawiną.